Rize'den Artvin Şavşat'a, Kars'tan Ağrı Doğubayazıt'a ve son olarak Van'a. ViraNatura Tours ile çıktığımız bu bitki yolculuğundan anlatılacak çok şey var. Ama belki de en önemlisi, bu turlardan birine katılabilmek.
Aynı zamanda bir botanikçi olan ablam Başak ve eşi Chris, ViraNatura Tours çatısı altında dünyanın dört bir yanına bitki turları düzenliyorlar. Bu turda da rehberlik eden Chris, Türkiye'nin doğusundaki olağanüstü bitki zenginliğini bize tanıttı. Türkiye'yi ve dünyanın pek çok başka köşesini avucunun içi gibi bilen Chris, bu engin bilgi birikimini tur katılımcılarıyla cömertçe paylaşıyor.
Dünyanın her yerinden katılımcı çeken bu turların amacı tek: bu bitkileri kendi doğal ortamlarında görmek ve fotoğraflamak. Böylesi bir tutkuya sahip olmak da en az bitkiler kadar muhteşem.
Gördüğümüz bitkilerin güzelliğini kelimelerle anlatmak mümkün değil — bu yüzden bolca fotoğraf çektim. Tur boyunca 2.000 ile 3.000 metre arasında seyrettik. Bu yıl mevsim normallerinin aksine bitkiler yaklaşık iki hafta önce çiçeklenmişti; mevsimlerin bu denli şaşması her ne kadar korkutucu olsa da bu seferlik şansımız saydım.
Karşılaştığımız güzelliklerden bazıları: Scilla rosenii, Anemone narcissiflora, pek çok Fritillaria türü — F. latifolia, F. michailovskyi, F. kurdica, F. alburyana ve daha fazlası — Allium akaka, Colchicum kurdicum, endemik türler Psephellus karduchorum ve Tchihatchewia isatidea, ve elbette sekiz muhteşem Iris türü.
Tüm bu güzelliğin yanı sıra üzücü manzaralarla da karşılaştık. Ovit Dağı'nı yaran otoban, bu yolların iki yanına yükselen kale duvarı gibi beton istinat duvarları, yapımı süren tünel. Palandöken'de yine aynı tablo — otoban ve duvarlar. Yusufeli'ndeki baraj ve o barajın bize kaybettireceği eşsiz güzellikler. Yol boyunca hep inşaat, istisnasız her yerde. Ülkenin her köşesine yol yapılıyor ve bu yollar ne yazık ki habitatları tahrip ediyor, çöplerini de beraberinde getiriyor. İnsanoğlu doyumsuz, hep daha fazlasını istiyor.
Bu güzel turlara katılmak için viranatura.com adresinden bilgi alabilirsiniz. Ablam Başak Gardner ve Chris Gardner'ın, İpek Yolu'nun olağanüstü bitki örtüsünü konu alan harika bir kitabı da var — ona buradan ulaşabilirsiniz.
